Selfcare is ook: je wandelschoenen schoonmaken

Maar goed, die voorbereiding bestaat onder meer uit het schoonmaken van mijn wandelschoenen. Die gaan mee in mijn koffer en al doe ik er heus wel even een plastic zak omheen, alsnog wil ik ze wel zo fris mogelijk inpakken. En sowieso zijn ze wel weer eens toe aan een poetsbeurt. 

Mijn wandelschoenen zijn de duurste schoenen uit mijn collectie en ik ben er zuinig op. Ooit had ik een forse voetblessure en daar heb ik het nodige van geleerd:

• Goede wandelschoenen zijn ontzettend belangrijk als je van wandelen houdt.
• Goede wandelschoenen zijn duur in aanschaf.
• Dure wandelschoenen gaan lang mee, mits je ze goed onderhoudt. En dan valt zo’n aanschaf relatief gezien wel weer mee.

En dus vertroetel ik mijn wandelschoenen graag en zie ik dit als selfcare. Het is namelijk de bedoeling dat mijn lijf nog heel wat jaren meegaat en aangezien ik graag wandel, zijn deze schoenen een investering in mijn gezondheid.

Hoe pak je dat dan aan, die wandelschoenen in leven houden? Nou, deze oma doet dat met een heus stappenplan. Komt ie!

Stap 1: luchten die schoenen!

Trek de veters zo los mogelijk, trek de tong van de schoen wat omhoog en haal de losse zooltjes eruit. Op deze manier kan de binnenkant van de schoenen zo goed mogelijk drogen. Dit is iets dat ik echt na iedere wandeling doe, zelfs al is het maar een ommetje van een kwartier geweest. Dat lijkt misschien wat overdreven, maar dat is het niet! Zelfs een klein beetje transpiratievocht kan voor verstopte membranen* zorgen, die op hun beurt zorgen voor een klimaat waarin schimmels een goede kans krijgen zich te ontwikkelen. En niemand zit op voetschimmel te wachten. 

* membranen: meerdere dunne, waterdichte en ademende lagen in de schoen, die ervoor zorgen dat zweet kan ontsnappen maar regen niet naar binnen komt. Wees geen oen, verstopte membranen verpesten heel je schoen. 

Stap 2: de buitenkant schoonmaken

Wanneer de buitenkant van je schoenen vies is, heb je helemaal geen ingewikkelde schoonmaakspullen nodig. Een harde borstel en wat lauwwarm water is genoeg voor deze stap. Neem de hele buitenkant mee, ook die irritante plooien en naden. Dat zijn vaak de plekken waar vuil zoals zand en zout zich extra ophoopt. Borstel niet te hard, maar ook zeker niet te zacht. Ook onzichtbaar vuil wordt op deze manier verwijderd.

De veters van je schoenen kun je in de wasmachine mee laten draaien. Doe dit nooit met de schoen zelf, zoals bij sommige sneakers weleens wordt gedaan. Voor wandelschoenen is dit absoluut funest.

Stap 3: de binnenkant schoonmaken

Wanneer je een lange wandeling hebt gemaakt, of een wandeling waarbij je schoenen erg nat geworden zijn, is het verstandig om ook de textielen binnenkant (let op: er zijn wandelschoenen die van binnen alleen van leer zijn. Hiervoor geldt deze stap niet) schoon te maken. Hiervoor heb je weer een borstel en lauwwarm water nodig, en een paar druppels mild en ongeparfumeerd afwasmiddel. Gezien de geur die voeten kunnen verspreiden, zou je misschien liever voor afwasmiddel met een fris geurtje gaan, maar dat wordt afgeraden. De geurstoffen zijn vaak synthetisch en kunnen gaan irriteren, zeker als je voet lang in zo’n schoen zit.
Gebruik ruim water. Het duurt wat langer voor je schoen weer helemaal droog is, maar veel water zorgt ervoor dat je het vuil daadwerkelijk verwijderd in plaats van juist in de membranen smeert.  Veel mensen gebruiken hier dezelfde borstel bij deze stap, als bij stap 2. Zelf vind ik een afwasborstel handiger om ieder hoekje van de binnenkant van mijn schoenen mee te kunnen bereiken. 

Stap 4: drogen die handel

Nu je schoenen schoon zijn, is het tijd om ze goed te laten drogen. Doe dit nooit bij een warmtebron zoals een verwarming of een haardvuurtje. Door de plotselinge warmte zullen de leren onderdelen van je schoen kleine scheurtjes gaan vertonen, met alle ellende van dien. Ook voor synthetische schoenen wordt dit afgeraden, omdat dit de werking van de lijm aantast, waardoor bijvoorbeeld de zool van je schoen sneller los zal laten. De beste manier om je schoenen te drogen is buiten in de schaduw, of binnen bij kamertemperatuur.
Je kunt het proces ietwat versnellen door je schoenen vol te stoppen met krantenpapier. Dit papier neemt snel vocht op uit je schoenen. Wanneer je bang bent dat de inkt van de krant af zal geven, kun je wat keukenpapier om de prop rollen. Gebruik hiervoor wel meerlaags papier. Wanneer het te dun is, zoals bijvoorbeeld toiletpapier, heb je kans dat het gaat verpulveren. Eventueel kun je na een paar uur de krantenproppen een keer vervangen. 

Gebruik geen reclamefolders die op glad en glanzend papier gedrukt zijn. Dit papier neemt het vocht uit je schoenen veel minder op, en bovendien wil de gekleurde inkt van deze folders nog weleens afgeven, ook door keukenpapier heen.
Geen oude kranten bij de hand? Een (hydrofiel) washandje gevuld met zout kan ook helpen. Zout staat erom bekend vocht op te nemen en doet dit in zo’n natte schoen met verve.

Stap 5: impregneren maar, die mooie wandelschoenen

Je wilt natuurlijk dat je schoenen waterdicht zijn en blijven. Dat vraagt om een behandeling met impregneermiddel. Zelf vind ik dit impregneermiddel fijn, omdat het biologisch afbreekbaar is. Ik loop toch vaak met mijn wandelschoenen door weilanden en over bospaden te banjeren en wil dan liever geen stoffen achterlaten die schadelijk zijn voor insecten en andere levende organismen. Bovendien werkt de spuitbus niet op drijfgassen, en ook daarmee is de milieu-impact net wat lager dan bij veel andere impregneersprays.
Bekende fabrikanten van wandelschoenen zoals Lowa en Meindl hebben ook een lijn met impregneermiddelen. Je bent er dan zeker van dat het middel geen onderdelen van je schoen aantast, en mocht er kleurverschil ontstaan door het inspuiten, dan kun je bij de fabrikant aankloppen. Zelf ben ik daar niet zo bezorgd over, maar ik geef het toch maar even mee. 

Stap 6: Verzorging en bescherming van je dierbare schoenen

Wanneer je schoenen helemaal droog zijn, kun je de buitenkant verzorgen. En ja, verzorgen is iets anders dan impregneren. Bij impregneren zorg je ervoor dat je schoen waterdicht en vuilafstotend wordt. Maar dit doet verder niks voor het onderhoud van het leer van je schoen. Vrijwel alle schoenen zijn te behandelen met een goede wax, maar lees voor de zekerheid altijd eerst de gebruiksaanwijzing want door het gebruik van de wax kan het uiterlijk van je schoenen veranderen. Vaak wordt de kleur iets donkerder en wanneer je schoenen van ruw materiaal hebt, zoals nubuck of suède zal het materiaal gladder lijken en aanvoelen. Kwaad kan dit niet, maar mocht je het niet mooi vinden dan kun je het leer weer wat opruwen met een speciaal daarvoor ontworpen suèdeborsteltje. Kleine moeite, groot resultaat.

Er bestaat ook leervet, maar gebruik hiervan wordt sterk afgeraden voor wandelschoenen. Hoewel het leer en mooi van zal gaan glanzen en je schoenen er een stuk beter uit zullen zien, verstopt het vet de poriën, waardoor je schoenen hun ademende werking verliezen. 

Wanneer de wax iets op de stootranden terechtkomt, kan dit geen kwaad, maar het is niet nodig deze randen compleet mee te nemen. Ook de zool hoeft nergens mee ingespoten of -gesmeerd te worden. 

Afhankelijk van de wax die je hebt gekozen, zal het ongeveer 30 tot 40 minuten duren voordat de wax goed is ingetrokken en je schoenen klaar zijn voor de volgende wandeling.
Duurt dat nog even? Bewaar ze dan op een donkere, goed geventileerde plaats om verkleuring en schimmel te voorkomen.

Mijn schoenen staan in te shinen in een hoekje van de gang. Klaar om in de koffer te gaan en binnenkort andere delen van Europa te verkennen. Had ik al gezegd hoeveel zin ik daarin heb? 

Dit bericht kan affiliatelinks bevatten.